De KerkSpiegel

De KerkSpiegel is ontwikkeld om kerken te ondersteunen bij een gemeentebreed bezinnings- of vitaliseringstraject.
Hieronder informatie over het nut, de onderdelen en het SpiegelBeeld.

  • Samen kijken
  • Spiegel 1
  • Spiegel 2
  • Spiegel 3
  • Extra vragen
  • SpiegelBeeld
  • Stappenplan
Samen kijken als kerk

Mensen kijken verschillend naar hun gemeente. En daarom is het gesprek erover zinvol en ondersteunend in een gezamenlijke beeldvorming. Het kijken zelf blijkt vaak al zinvol. En het gesprek erover als gemeente is heel waardevol, je praat als mensen over God, je geloof en de kernen van het kerk-zijn. Door de KerkSpiegel denk je als (lid van de) gemeente na over het geheel van het gemeente-zijn. En door te zien hoe ‘de ander’ kijkt, leer je zien wat ‘de ander’ ziet. Dat geeft soms heel nieuwe doorkijkjes en andere perspectieven.

Kijken maar niet beoordelen
De KerkSpiegel is geen ‘onderzoek’. En er is ook geen ‘norm’ van goed of fout. Dat is ook niet de bedoeling. Het is een verzameling van ideeën van zoveel mogelijk gemeenteleden. Elke gemeente is uniek en ze verschilt van alle andere. De informatie uit de gemeente zelf wordt samengevat, gecombineerd en gecontrasteerd. Vragen, onduidelijkheden en tegenstrijdigheden worden er uitgelicht en tegenover elkaar gezet. De gemeente wordt uitgedaagd hierover met elkaar in gesprek te gaan. Het beeld dat ontstaat is, kun je zeggen, een spiegelbeeld. De gemeente wordt uitgedaagd hierover in gesprek te gaan. De interpretatie – wat vind je van dit spiegelbeeld, wat doe je er mee – is iets wat aan de gemeente zelf behoort.

Antwoorden en je mening geven
Het invullen van de KerkSpiegel gebeurt online; is dat voor iemand niet mogelijk, dan kan een papieren versie worden ingevuld. Heel zinvol is om onderdelen op een gemeentevergadering eerst samen te bespreken en daarna in te vullen. Zo ontstaat namelijk meteen het onderlinge gesprek over kernzaken van geloof en kerk!

Spiegel 1: De 14 kernfuncties

De eerste spiegel gaat over de functies van een gemeente die als kern van het gemeente-zijn kunnen worden bestempeld. 14 korte stellingen brengen samen de kernfuncties van een gemeente in beeld.

Een voorbeeld:
Een van de vragen is: Wij als gemeente ‘vieren samen de goede boodschap’. Neem bij deze vraag uw gemeente in gedachten. Niet alleen zoals u ’s zondags samenkomt, maar ook thuis, in kringen, op verenigingen en op andere plekken waar u samen de goede boodschap viert. Dat is dus meer dan de kerkdienst, het is de gezamenlijke vreugde van de ontmoeting met God en met elkaar, ongeacht waar die ontmoeting plaatsvindt. Is dit iets dat uw gemeente juist heel sterk of heel weinig kenmerkt?

Scores
Bij deze spiegel ‘scoort’ de invuller in welke mate de 14 kernfuncties op de eigen gemeente van toepassing zijn. Gemeenteleden geven hiermee aan wat volgens hen de eigen gemeente het meest kenmerkt en wat het minst.

Spiegel 2: Zeven kenmerken van een vitale gemeente

In de tweede spiegel worden zeven kenmerken van een vitale gemeente genoemd. Hoe een gemeente zichzelf ziet is afhankelijk van veel verschillende dingen. Toch zijn er zeven kenmerken die bij veel gemeenten herkenbaar zijn als kenmerken van vitaliteit en gezondheid. Aan de hand van deze kenmerken kan daarom tot op zekere hoogte worden bepaald hoe in de praktijk een gemeente in de wereld wil staan. En op wat voor manieren een kerk vitaal is.

Een voorbeeld:
Een van de kenmerken is: Onze gemeente ‘maakt ruimte voor velen’. In hoeverre vindt u dat uw gemeente zich verheugt in verschillen, in plaats van ze te willen minimaliseren? Is er plaats voor iedereen of worden mensen ‘buitengesloten’?

Scores
Bij deze spiegel ‘scoort’ de invuller in welke mate de 7 kenmerken op de eigen gemeente van toepassing zijn. Gemeenteleden geven hiermee aan wat volgens hen de eigen gemeente het meest kenmerkt en wat het minst.

Spiegel 3: Acht open vragen

Bij de open vragen kunt u in uw eigen woorden zeggen wat u van bepaalde zaken vindt en hoe u die persoonlijk ervaart. Dit zijn acht vragen die op de wezenlijke aspecten van het gemeente-zijn betrekking hebben.

Een voorbeeld:
Een van de vragen is: Hoe kan het karakter van de gemeente kan het best worden omschreven?
Hierbij kunt u denken aan wat u van de gemeente als geheel vindt, bijvoorbeeld: vooruitstrevend of behoudend, betrokken of juist niet, open of gesloten, manier van met elkaar en met anderen omgaan, hoe het geloof wordt beleefd en gedeeld, enzovoorts.

Deze vragenlijsten worden afgesloten met de mogelijkheid om iets toe te voegen wat de invuller in aansluiting op de drie spiegels in de voorgaande vragen niet kwijt kan en toch aan de kerkenraad wil laten weten.

Extra vragen van de kerk zelf

De extra vragen maken het mogelijk om als kerkenraad aansluitend aan de KerkSpiegel maximaal twee sets eigen vragen toe te voegen. Het gaat dan om specifieke onderwerpen die in uw gemeente (kunnen) spelen. Deze worden op verzoek van en in overleg met de kerkenraad opgesteld en kunnen bijvoorbeeld gaan over:

  • een gemeenteproject of andere middelen voor de opbouw van de gemeente;
  • de toekomst van de gemeente;
  • het al dan niet beroepen van een predikant;
  • de plek van en voor kinderen, jongeren of ouderen in de kerk;
  • andere zaken die voor uw kerk van belang zijn, mits ze algemeen van aard zijn en de vraag open wordt gesteld.

De antwoorden op deze vragen worden al of niet meegenomen in het rapport dat door Bureau Kerkwerk over de KerkSpiegel wordt opgemaakt, dat hangt af van uw eigen voorkeur.

Algemene vragen
De vragenlijst wordt afgesloten met een aantal vragen naar gegevens over de gemeente, de rol(len) van de invuller in de gemeente en persoonlijke gegevens.

SpiegelBeeld

Op basis van de uitkomsten maakt Bureau Kerkwerk een rapport met conclusies en vragen en/of adviezen die passen bij uw gemeente. Gecombineerd eventueel met commentaar van enkele invullers ontstaat zo het SpiegelBeeld.

De KerkSpiegel sluit dan ook af met een ‘resultatenavond’. Dat is een gemeenteavond waarop de resultaten van het onderzoek worden gepresenteerd en besproken. Daarna kan natuurlijk altijd verder worden gegaan met een traject van ondersteuning van de gemeente.

Hier vind u  een voorbeeld van een geanonimiseerd rapport van een SpiegelBeeld

Stappenplan voor de uitvoering van de KerkSpiegel

  1. Informatie over KerkSpiegel bij kerkenraad. Eventueel telefonisch toegelicht.
  2. Eventueel aangevuld met een intakegesprek. (Dit is gratis indien het bij Bureau Kerkwerk in Zwolle plaatsvindt.
  3. Besluitvorming in kerkenraad over gebruik van de KerkSpiegel
    • Intakegesprek / keuze uit verschillende uitvoeringsopties (zie voor de opties de pagina: tarieven)
    • Akkoord offerte op basis van het intakegesprek
    • Contactpersoon in de gemeente afspreken
    • Tijdpad afname KerkSpiegel en presentatie KerkSpiegelRapport afspreken
  4. Opzetten en starten met Informatietraject aan de gemeente
  5. (extra optie) Toevoegen van ‘Extra vragen’ die de kerkenraad wil stellen aan de gemeente als vierde vragenlijst, over maximaal twee onderwerpen.
  6. Een proefversie van de KerkSpiegel door een contactpersoon uit de gemeente laten invullen.
  7. Definitieve versie ONLINE en (eventueel in PRINT) naar de gemeente, naar elke persoon (of adres) die kan en wil invullen.
  8. Start- en einddatum invultraject communiceren met gemeente.
  9. Na afronding conceptrapport opstellen door Bureau Kerkwerk. (eventuele feedbackronde wanneer uitkomsten verduidelijking behoeven)
  10. Conceptrapport naar kerkenraad.
  11. Na akkoord kerkenraad (inclusief eventuele wijzigingen) definitief rapport naar kerkenraad ter verspreiding in de gemeente.
  12. Kerkenraad organiseert in samenwerking met Bureau Kerkwerk een gemeenteavond om de uitkomsten te bespreken en waar gewenst ook de mogelijke plannen.
  13. Naderhand kunnen afspraken worden gemaakt over een (periodiek) vervolg, als kerkenraad (of gemeente) dat wenselijk acht.

In dit stappenplan zijn natuurlijk altijd extra zaken in te voegen, zoals bijvoorbeeld een aparte avond voor jongeren.